شنبه ١٣ آذر ١٤٠٠ فارسي|English
 
 
صفحه اصلی|تماس با ما|پيوندها|نقشه سايت
Title
iran
Gallery is Empty!
ورود
نام کاربری :   
کلمه عبور :   
 
متن تصویر:
[عضویت]
NewsletterSignup
نام :   
ایمیل :   


  چاپ        ارسال به دوست

زرين ترين اصل اخلاق/ديدگاه زمينه هاي تحقق جامعه ايده آل اخلاقي

نويسنده : علي محمد حلمي - رئيس مركز گفتگوي اديان سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامي

منبع : روزنامه ايران، شماره 5510 به تاريخ 25/8/92، صفحه 9 (انديشه)

 

واژه دين در فرهنگ لغات مترادف با كلماتي چون حكم و قضا، شريعت و مذهب، رسم و عادت و غير آن آمده است (لغتنامه دهخدا ص 572 تا 574).

اما در تعريف اصطلاحي دين مي توان گفت؛ مجموعه باورها و اعتقادات به موجودي ماورايي و التزام به شعائر ديني و دستورهاي عملي و اخلاقي فردي و اجتماعي نشات گرفته از اين باورها و اعتقادات.

دين عبارت است از مجموعه عقايد، قوانين، اخلاق و مقرراتي كه براي اداره امور جامعه انساني و پرورش انسان ها مي باشد. گاهي همه اين مجموعه، «حق» و گاهي همه آن، «باطل» و زماني مخلوطي از «حق و باطل» است (شريعت در آينه معرفت، عبدالله جوادي آملي ص93).

لازم به ذكر است درخصوص بيان معنا و مفهوم دين تعاريف مختلف و متعددي ارائه شده است كه برخي از آن ها دايره دين را تنگ و تنها اديان الهي را در بر مي گيرد، اما برخي ديگر تعريفي ارائه مي دهند كه دايره شمول آن تمامي اديان الهي و غير الهي را در بر مي گيرد و ما هم اكنون مفهوم گسترده دين را در نظر گرفته ايم.

نقش دين در ارتقاي ارزش هاي اخلاقي

درخصوص ارزش هاي اخلاقي مي توان ادعا كرد اين ارزش ها فرا ديني بوده و هر انسان سليم العقل كه داراي فطرتي پاك باشد، اگرچه غير ديندار، ارزش هايي همچون عدالت، صداقت، بخشندگي و... را ارج مي نهد، اما اين ارزش ها در چارچوب اخلاق ديني معنا و مفهومي والاتر مي يابد و يك انسان ديندار با تعهد و التزام بيشتري به محقق كردن ارزش هاي اخلاقي در جامعه مي انديشد زيرا اديان با بيان اعتقاد به يك موجود ماورايي به نوعي پيروان خود را به اطاعت از دستوراتي كه توسط فرستادگان او (پيامبران) ابلاغ مي شود، فرا مي خوانند؛ از جمله اين دستورات كه با غور در منابع ديني به وفور مشاهده مي شود، التزام داشتن به ارزش هاي اخلاقي برخاسته از عقل سليم و فطرت پاك انساني است.

به عنوان مثال در اسلام تا آنجا ارزش هاي اخلاقي مورد تاكيد قرار گرفته كه پيامبر اسلام حضرت محمد(ص) علت بعثت خود را اهتمام ورزيدن تمام وكمال به ارزش هاي اخلاقي عنوان مي نمايند. «اني بعثت لاتمم مكارم الاخلاق.»

ارزش ها در اخلاق سكولار چگونه تعريف مي شوند

در اخلاق سكولار التزام به ارزش هاي اخلاقي صرفاً جنبه مادي دارد و فرد با التزام به انجام دادن ارزش هاي اخلاقي در واقع سود و منفعت خود را دنبال مي كند، زيرا مي پندارد در جامعه اي كه ظلم و دروغ و ساير ناهنجاري هاي اخلاقي حاكم باشد، خود او نيز متضرر خواهد شد و نهايت هدف او از پايبندي به ارزش هاي اخلاقي فراهم كردن زمينه پيشرفت جامعه در ابعاد اقتصادي است؛ لذا ضمانتي وجود ندارد كه اگر فردي به ثروتي كلان يا قدرتي غيرپاسخگو دست يافت و خود را بي نياز از جامعه ديد، دست به طغيان نزند و ارزش ها را زير پا نگذارد. قرآن در اين خصوص مي فرمايد: «ان الانسان لطيغي ان راه استغني.»

تحقق بخشيدن به ارزش هاي اخلاقي

اما يك فرد ديندار در تحقق بخشيدن ارزش هاي اخلاقي، ابتدا در پي تقرب به الله و به دست آوردن سعادت اخروي است و دوم با التزام به اين ارزش ها و انجام آن ها به دنبال فراهم كردن زمينه تحقق جامعه ايده ال اخلاقي است كه درآن سعادت و خوشبختي دنيوي و مادي اش نيز تامين شود. چنين شخصي اگر از لحاظ مالي و دسترسي به ثروت به بالاترين امكانات يا از لحاظ قدرت به عالي ترين سطح رسيد با توجه به آموزه هاي ديني تلاش مي كند تا پايبند به ارزش هاي اخلاقي بماند، زيرا دليل تعهد و التزام به ارزش هاي اخلاقي را علتي ماورايي مي داند كه از باورها و اعتقادات او سرچشمه گرفته است لذا اديان ضمن سفارش و تاييد و تاكيد بر انجام اعمالي كه جزو ارزش هاي اخلاقي شمرده مي شوند و با در نظر گرفتن پاداش و جزاي اخروي براي انجام يا ترك فعل اخلاقي، تقويت انگيزه هاي دينداران را در پايبندي به ارزش هاي اخلاقي موجب مي شوند.

تقويت روح معنويت

همچنين با عنايت به اين كه سرچشمه همه ناهنجاري ها و بدي ها، تمايل شديد و عشق بي پايان به دنيا به عنوان سمبل ماديگرايي است (حب الدنيا راس كل خطيئه) و از طرفي ديگر اديان در مقابل اين خصلت، پيروان خود را به تقويت روح معنويت و نظر داشتن به جهاني ديگر و حياتي جاودان راهنمايي مي كنند مي توان با تمركز بيشتر بر اين وجه مشترك اديان يعني با تقويت روح معنويت در ميان پيروان از مسير تزكيه و تهذيب نفس ناهنجاري هاي اخلاقي را از بين برد و خصلت هاي مطلوب اخلاقي و انساني را جايگزين آن ها كرد.

احياي ارزش هاي اخلاقي

 با پژوهش و بررسي متون ديني از هندوئيسم و بوديسم گرفته تا اديان ابراهيمي مي توان در ميان دستورات ديني ارزش هاي اخلاقي مشتركي را پيدا كرد كه اين اديان بر آن ها تاكيد كرده اند. شايد بتوان ادعا كرد يكي از زرين ترين اصول اخلاقي كه در همه اديان بر آن تاكيد شده اين اصل ركين است كه: «آنچه را براي خود نمي پسندي براي ديگران مپسند» لذا با عنايت به اشتراكات اديان در بسياري از ارزش هاي اخلاقي مي توان با برقراري گفت وگو بين اديان در خصوص اين مشتركات و تاكيد بيشتر از جانب علماي اديان بر تقويت روح معنويت در ميان پيروان و احياي ارزش هاي اخلاقي، زمينه را براي گسترش ساير ارزش ها در ميان پيروان اديان فراهم كرد.

 

 

 


١٠:١٠ - سه شنبه ٢٨ آبان ١٣٩٢    /    شماره : ٦٠٤٧٥٨    /    تعداد نمایش : ١٢٦٠


امتیازدهی
نظرات بینندگان
این خبر فاقد نظر می باشد
نظر شما
نام :
ایمیل : 
*نظرات :
متن تصویر:
 





جستجو
جستجوی پیشرفته جستجوی وب
banners
فصلنامه گفتگو شماره دو زمستان 1393

فصلنامه گفتگو، بهار 1393

مجله خبري گفتگوي اديان و تمدن ها

مجموعه مقالات

ديالوگ 5

ديالوگ 6
vote
نظرسنجي غير فعال مي باشد
UsersStats
Visitorsofpage: 15761
Visitorsofday : 149
Visitorsofpage : 1826060
Onlinevisitors : 2
PageLoad : 2.3001

صفحه اصلی|تماس با ما|پيوندها|نقشه سايت